Quần áo đi học mầm non tốt nhất là đồ bé tự mặc, tự cởi được trong giờ đi vệ sinh và giờ ngủ trưa: quần cạp chun, áo cổ rộng hoặc khoá kéo to, vải cotton thấm mồ hôi; còn theo mùa thì mặc nhiều lớp mỏng thay cho một áo dày, luôn có áo khoác mỏng ở tủ lớp và áo mưa riêng cho bé khi đi xe. Đồ có nhiều cúc nhỏ, yếm, quần bò cứng, váy dài, khăn quàng dài nên để dành cho ngày nghỉ.
Thời tiết ở Việt Nam khác nhau nhiều giữa các vùng và các tháng trong năm học. Một bé ở Hà Nội cần tủ đồ mùa đông thật sự, một bé ở TP.HCM lại lo mưa chiều và phòng điều hoà. Bài này đi qua các tiêu chí chung trước, rồi từng mùa, và cách mua dần theo mùa để không phải sắm cả năm một lần.
Tiêu chí chung: đồ bé tự xoay xở được
Quần cạp chun, không khuy. Bé mầm non đi vệ sinh nhiều lần trong ngày và cần kéo quần xuống, lên thật nhanh. Quần có khuy, khoá kéo ở đũng hay thắt lưng làm bé lúng túng, dễ tè dầm vì không kịp.
Áo cổ rộng hoặc cài phía trước. Áo chui đầu cổ hẹp, áo có cúc sau lưng bé không tự mặc được sau giờ ngủ. Áo cổ tròn rộng, áo cài cúc to phía trước hay áo khoác khoá kéo to là lựa chọn dễ.
Độ dài vừa phải. Quần dài lê gót, tay áo trùm ngón làm bé vấp, khó cầm thìa, khó rửa tay. Quần áo vừa người an toàn hơn và giúp bé tự lập hơn.
Không dây rút ở cổ và mũ. Dây rút ở cổ áo, mũ áo khoác có thể vướng vào cầu trượt, tay nắm cửa và gây nguy hiểm. Nhiều tiêu chuẩn an toàn quần áo trẻ em ở nước ngoài đã hạn chế loại dây này cho trẻ nhỏ; ba mẹ rút bỏ dây nếu áo có sẵn.
Vải thấm mồ hôi, chịu giặt nhiều. Cotton hoặc vải pha nhiều cotton hợp với khí hậu nóng ẩm. Đồ đi học bị giặt dày hơn đồ đi chơi, nên vải mỏng manh, đính kết cầu kỳ nhanh hỏng.
Mùa nóng, mùa mưa, mùa lạnh: tủ đồ đi học thay đổi gì theo vùng
Mốc mùa trong bảng là khoảng thường gặp, năm nào cũng có lệch; ba mẹ nhìn thời tiết thật nơi mình ở để điều chỉnh:
| Vùng | Đặc điểm thời tiết trong năm học | Đồ cần thêm | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Miền Bắc | Đầu năm học còn nóng, đông lạnh khoảng từ tháng 12 tới tháng 2, xuân có nồm ẩm | Áo giữ nhiệt mỏng, áo nỉ, áo khoác, tất, mũ len | Mùa nồm đồ phơi lâu khô, cần thêm bộ dự phòng |
| Miền Trung | Mưa nhiều và bão thường vào mấy tháng cuối năm, đông có rét nhẹ | Áo mưa, áo khoác mỏng, dép nhựa dự phòng | Nghỉ học khi có bão theo thông báo địa phương |
| Tây Nguyên và vùng cao | Mát quanh năm, sáng sớm lạnh, mùa mưa dài | Áo khoác, áo dài tay, tất | Chênh lệch sáng trưa lớn, mặc lớp để cởi bớt |
| Miền Nam | Nóng quanh năm, mưa chiều theo mùa từ khoảng tháng 5 tới tháng 11 | Áo mưa, áo khoác mỏng cho phòng điều hoà | Đồ cotton mỏng là chính |
Điểm chung của mọi vùng là chênh lệch giữa ngoài trời và trong phòng. Ở miền Nam, bé mặc đồ cộc tay từ ngoài nắng vào phòng điều hoà để lạnh có thể bị lạnh suốt giờ ngủ trưa; còn ở miền Bắc, lớp có sưởi thì bé mặc quá nhiều lớp lại ra mồ hôi. Vì thế đồ mặc nên cởi bớt được, không phải một chiếc áo dày duy nhất.
Mùa nóng và phòng có điều hoà: mặc mỏng, để sẵn một áo khoác
Trong những tháng nóng, bộ đồ đi học hợp nhất là áo cotton cộc tay và quần short hoặc quần lửng cạp chun. Màu sáng ít hấp nóng khi bé đi đường; nhưng đồ quá trắng thì cuối ngày nhìn rất bẩn, nên nhiều nhà chọn màu trung tính. Mũ vành mềm cho đoạn đường đi học và giờ ra sân, nếu trường cho đội.
Phòng học, phòng ngủ có điều hoà là chỗ bé hay bị lạnh mà không nói ra. Một áo khoác mỏng dài tay hoặc một áo cotton dài tay để sẵn ở tủ lớp giúp cô mặc thêm cho bé trong giờ ngủ trưa. Nên chọn áo khoác khoá kéo phía trước, cởi ra mặc vào nhanh, không dây rút ở mũ.
Bé ra nhiều mồ hôi khi chơi ngoài sân rồi vào phòng lạnh dễ bị ướt lưng áo. Một số ba mẹ để thêm một chiếc áo thun mỏng trong túi dự phòng để cô thay sau giờ vận động. Khăn lau mồ hôi lót lưng là thói quen ở nhà, ba mẹ hỏi cô có làm được ở lớp không trước khi gửi.
Mùa lạnh ở miền Bắc: mặc nhiều lớp mỏng thay một áo dày
Mặc nhiều lớp cho phép cô cởi bớt khi bé vào lớp ấm, mặc lại khi ra sân, điều mà một chiếc áo phao dày không làm được:
- Lớp trong cùng: áo giữ nhiệt mỏng hoặc áo cotton dài tay ôm vừa người, thấm mồ hôi.
- Lớp giữa: áo nỉ hoặc áo len mỏng, cài phía trước hoặc cổ rộng để bé tự cởi.
- Lớp ngoài: áo khoác có khoá kéo to, chắn gió, đủ dài để che lưng khi bé cúi.
- Quần dài cạp chun, có thể mặc thêm quần giữ nhiệt mỏng bên trong vào những ngày rét đậm.
- Tất dày vừa, mũ len; giữ cổ ấm bằng áo cổ lọ hoặc khăn ống liền vòng thay vì khăn quàng dài.
- Gửi thêm một bộ lớp trong và một đôi tất ở tủ lớp, vì bé ra mồ hôi khi chơi rồi bị lạnh nếu không thay.
Khăn quàng dài có hai đầu thả lỏng có thể vướng vào thiết bị sân chơi hay bị bạn kéo, nên với bé mầm non, khăn ống tròn hoặc áo cổ cao an toàn hơn. Áo phao quá dày thì cô khó cởi giúp nhiều bé cùng lúc và bé khó cử động khi chơi; nếu dùng, chọn loại mỏng nhẹ.
Mùa mưa: đồ cho đoạn đường và đồ để ở lớp
Mùa mưa ảnh hưởng tới đồ đi học ở cả hai đầu: trên đường tới lớp và trong lớp khi đồ bị ướt. Những món đáng chuẩn bị:
- Áo mưa trẻ em vừa cỡ, mũ ôm đầu không che mắt, có dải phản quang. Khi bé ngồi xe máy, vạt áo mưa không được dài tới mức có thể bị cuốn vào bánh xe; chọn áo mưa bộ hoặc áo cánh dơi cỡ trẻ em vừa người.
- Dép nhựa quai hậu cho ngày mưa ngập, giày vải để khô ở nhà; mang giày ướt cả ngày dễ làm chân bé lạnh và có mùi.
- Một bộ khô ở tủ lớp gồm quần, áo, tất, để thay ngay khi bé tới lớp với quần ướt gấu.
- Túi chống nước lót trong balo để đồ khô không thấm khi balo bị ướt trên đường.
- Khăn nhỏ để cô lau tóc, lau tay chân nếu bé bị ướt.
Ô dù không cần cho bé mầm non tự cầm: bé chưa giữ được ô thẳng khi đi, và gọng ô dễ đâm vào mắt bạn bên cạnh. Bé đi bộ tới lớp cùng ba mẹ thì ba mẹ che ô, còn bé mặc áo mưa.
Những món nên để dành cho ngày nghỉ
Quần bò cứng, quần có khoá. Đẹp nhưng cứng, khó ngồi xổm, khó tự kéo xuống khi đi vệ sinh.
Yếm, bộ liền thân có cúc vai. Bé phải nhờ cô cởi mỗi lần đi vệ sinh. Với lớp hai ba chục bé, cô không phải lúc nào cũng giúp kịp.
Váy dài, váy xoè nhiều lớp. Vướng chân khi leo cầu trượt, chạy, lên cầu thang. Váy ngắn vừa đầu gối, mặc kèm quần đùi bên trong là lựa chọn đi học tiện hơn.
Đồ đính kết, kim sa, cúc trang trí. Chi tiết nhỏ có thể rơi ra, là nguy cơ hóc với bạn nhỏ trong lớp, và hay làm xước da khi bé nằm ngủ.
Đồ đắt tiền hoặc đồ bé quý. Đồ đi học bị dính màu, đất, sơn là chuyện hằng ngày. Bé mặc đồ quý dễ lo giữ áo mà ngại tham gia hoạt động, còn ba mẹ thì tiếc khi áo về nhà lem màu vẽ.
Trang sức, kẹp tóc nhỏ. Vòng, lắc, khuyên tai có thể vướng hoặc bị tháo ra ngậm. Kẹp tóc nhỏ, chun có hạt trang trí cũng nên tránh cho bé nhỏ.
Ngày dã ngoại, ngày hội, ngày chụp ảnh: mặc gì mà không phải mua nhiều
Trong năm học, trường mầm non thường có vài ngày đặc biệt: đi tham quan, ngày hội thể thao, lễ hội theo mùa, ngày chụp ảnh lớp, có khi ngày hoá trang theo chủ đề. Mỗi lần có thông báo, ba mẹ dễ sắm thêm một bộ mới chỉ mặc một lần.
Với ngày dã ngoại, đồ phù hợp là áo dài tay mỏng chống nắng, quần dài vải nhẹ, mũ vành, giày thể thao đã quen chân; không mặc đồ mới chưa thử, giày mới chưa đi. Với ngày hội thể thao, bộ thể dục của trường thường là đủ. Ngày chụp ảnh, đồng phục sạch, phẳng là lựa chọn gọn nhất.
Với ngày hoá trang, ba mẹ có thể ghép từ đồ có sẵn: áo một màu, một chiếc mũ, phụ kiện làm bằng giấy bìa. Nếu mua trang phục hoá trang, tránh loại có nhiều chi tiết nhỏ đính bằng keo, dây buộc quanh cổ, mặt nạ che mắt, và kiểm mùi của vải nhựa rẻ tiền. Món nào bé chỉ mặc một lần, có thể mượn lại từ nhóm phụ huynh hoặc nhường lại sau khi dùng.
Mua dần theo mùa thay vì mua một lần đầu năm
Năm học mầm non bắt đầu khoảng cuối tháng tám, đầu tháng chín và kéo dài tới khoảng cuối tháng năm năm sau, đi qua gần hết các mùa. Mua đồ đông cho cả năm ngay từ tháng tám thường dẫn tới việc tới tháng mười hai bé đã lên cỡ, áo khoác mua sẵn thành chật.
Cách hợp lý hơn là chia ba đợt. Đợt đầu năm học: đồ mặc hằng ngày cho thời tiết hiện tại, áo khoác mỏng cho phòng điều hoà, áo mưa nếu đang mùa mưa. Đợt trước mùa lạnh, khoảng giữa tháng mười một với miền Bắc: đo lại bé, mua lớp giữ nhiệt, áo nỉ, áo khoác. Đợt cuối đông hoặc đầu hè: bổ sung đồ mỏng cỡ mới cho những tháng nóng cuối năm.
Trước mỗi đợt, ba mẹ lục tủ đồ hiện có, thử cho bé, tách đồ đã chật để cất hoặc nhường lại. Nhiều món đồ thường ở nhà dùng tốt cho đi học nếu đạt các tiêu chí tự mặc được; không nhất thiết phải mua riêng một tủ "đồ đi học". Ghi tên lên những món sẽ gửi tới lớp, phần còn lại để mặc ở nhà.
Câu hỏi thường gặp
Bé đi mẫu giáo nên mặc quần dài hay quần short?
Mùa nóng, quần short hoặc quần lửng cạp chun thoáng và dễ vận động. Mùa lạnh hoặc lớp có điều hoà lạnh thì quần dài vải mềm. Quan trọng hơn kiểu dài ngắn là cạp chun để bé tự kéo khi đi vệ sinh.
Mùa đông có nên mặc áo phao dày cho bé đi học?
Áo phao mỏng nhẹ dùng được, nhưng một chiếc áo thật dày khó cởi khi vào lớp ấm và làm bé khó vận động. Mặc nhiều lớp mỏng với áo khoác khoá kéo bên ngoài linh hoạt hơn cho cả bé và cô.
Phòng học có điều hoà thì cho bé mặc gì?
Bé mặc đồ mỏng như bình thường và để sẵn ở tủ lớp một áo khoác mỏng hoặc áo dài tay. Cô mặc thêm cho bé trong giờ ngủ trưa hoặc khi phòng lạnh. Hỏi cô nhiệt độ thường để để chọn độ dày cho hợp.
Bé gái mặc váy đi học mầm non có được không?
Được, nếu váy ngắn vừa, không xoè nhiều lớp, và mặc kèm quần đùi bên trong để bé thoải mái leo trèo, ngồi xổm. Váy dài chấm gót, váy có nhiều đồ đính nên để dành cho ngày nghỉ.
Có nên cho bé quàng khăn khi đi học mùa lạnh?
Khăn quàng dài có hai đầu thả lỏng có thể vướng vào thiết bị sân chơi. Với bé mầm non, áo cổ cao hoặc khăn ống liền vòng giữ cổ ấm mà an toàn hơn. Nếu dùng khăn quàng trên đường, cô nên tháo ra khi bé vào lớp.
Áo mưa cho bé ngồi xe máy chọn loại nào?
Chọn áo mưa trẻ em vừa cỡ, mũ ôm đầu không che mắt, có phản quang, vạt áo không dài quá để tránh bị cuốn vào bánh xe. Áo mưa bộ hoặc áo cánh dơi cỡ trẻ em vừa người là lựa chọn thường gặp.