Cho bé đi mẫu giáo cả năm, ba mẹ thường cần ba nhóm đồ: đồ mang theo mỗi ngày (balo nhỏ, bình nước, một bộ quần áo dự phòng), đồ để lại ở lớp (chăn gối ngủ trưa, dép đi trong lớp, túi đựng đồ bẩn, có nơi thêm khăn và cốc riêng) và đồ mặc đi học (đồng phục nếu trường có, quần áo bé tự mặc được, giày dép bé tự mang được). Món nào cũng ghi tên, và chỉ đi mua sau khi đã đọc danh sách của trường, vì rất nhiều trường lo sẵn khăn, cốc, chăn hoặc đồ dùng học tập.
Bài này đi theo đúng ba nhóm đó cho bé 3 đến 6 tuổi, tức các lớp mầm, chồi, lá. Mỗi nhóm có danh sách, cách chọn ngắn gọn và những chỗ ba mẹ hay mua thừa. Những món đáng cân nhắc kỹ như balo, giày dép, đồng phục, chăn gối có bài riêng trong cùng chuyên mục; ở đây ba mẹ có bức tranh trọn một năm học để lên kế hoạch mua một lần cho gọn.
Ba nhóm đồ cho bé đi mẫu giáo: mang hằng ngày, để ở lớp, mặc đi học
Bảng dưới gom các món thường gặp nhất trong danh sách của trường mẫu giáo công lập lẫn tư thục. Mỗi trường có quy định riêng, nên ba mẹ dùng bảng như khung để đối chiếu, gạch những món trường đã lo:
| Nhóm | Món thường cần | Điều cần để ý khi chọn |
|---|---|---|
| Mang theo mỗi ngày | Balo nhỏ, bình nước, một bộ quần áo dự phòng, túi đựng đồ ướt | Nhẹ, bé tự mở được, đủ chứa đúng chừng ấy thứ |
| Để lại ở lớp | Chăn mỏng, gối nhỏ, dép trong lớp, khăn mặt, cốc, bàn chải nếu lớp có giờ chải răng | Hỏi trường món nào phải mang, món nào lớp đã có |
| Mặc đi học | Đồng phục theo lịch của trường, quần áo thường, giày hoặc dép quai hậu | Bé tự mặc, tự cởi, tự đi được mà không cần cô giúp |
| Đồ theo mùa | Áo khoác mỏng, áo mưa trẻ em, mũ vành, tất | Mua khi mùa tới, cỡ lúc đó mới vừa |
| Giấy tờ, liên lạc | Sổ liên lạc hoặc túi đựng giấy tờ trường phát | Thường trường phát, không cần mua thêm |
Cách đọc bảng: hai nhóm đầu là phần ba mẹ thực sự phải sắm, nhóm thứ ba thường đã có sẵn trong tủ quần áo của bé và chỉ cần lọc lại cho hợp, nhóm theo mùa nên mua dần. Một gia đình có bé đã đi nhà trẻ năm trước thường chỉ phải mua mới vài món ở nhóm hai và bổ sung cỡ ở nhóm ba.
Đồ mang theo mỗi ngày: vừa đủ để bé tự đeo, tự lấy
Ở tuổi mẫu giáo, chiếc balo không chở sách vở. Nó chỉ cần chứa đúng những thứ bé dùng trong ngày và những thứ phải mang về để giặt. Danh sách gọn thường gồm:
- Balo nhỏ vừa lưng bé, đáy không thõng quá thắt lưng, khoá kéo to hoặc nắp dán để bé tự mở. Balo to quá làm bé chúi người về sau và hay vướng khi xếp hàng.
- Bình nước bé tự mở, tự uống, tự đóng lại được. Bình phải tháo được hết các phần để rửa; nhiều trường có nước uống chung, khi đó bình chỉ dùng trên đường đi và về.
- Một bộ quần áo dự phòng gồm áo, quần, quần lót, đôi tất nếu bé hay đi giày. Bộ này để sẵn trong balo hoặc gửi cô cất ở tủ lớp, đủ cho một lần bé đổ nước, tè dầm hay chơi cát.
- Túi đựng đồ ướt bằng vải chống thấm hoặc túi có khoá kéo, để cô cho đồ bẩn vào, tách khỏi đồ sạch.
- Khăn tay nhỏ nếu trường không phát khăn, loại vải bông mềm, cỡ lòng bàn tay người lớn.
- Món đồ quen như một con thú bông nhỏ, chỉ trong vài tuần đầu và chỉ khi trường cho phép, đặt trong túi riêng để không lẫn với đồ chơi của lớp.
Những thứ không nên có trong balo: tiền, đồ trang sức, đồ chơi nhỏ có pin hoặc nam châm, kẹo, đồ ăn vặt khi trường không cho mang, thuốc mà không qua tay cô. Mỗi tối ba mẹ mở balo kiểm một lượt; đây cũng là lúc biết hôm nay bé có thay đồ không, đồ bẩn đã về chưa.
Đồ để lại ở lớp: nhóm hay bị mua thừa nhất
Chăn gối ngủ trưa. Phần lớn trường mẫu giáo cho bé ngủ trưa trên phản, giường gấp hoặc nệm mỏng của lớp, còn chăn gối thì có nơi trường lo, có nơi yêu cầu gia đình mang. Cỡ chăn, gối nên vừa với chỗ nằm của lớp, nên hỏi kích thước trước khi mua. Bộ này thường được gửi về giặt mỗi tuần một lần, vì vậy nhiều nhà mua hai bộ để thay phiên.
Dép đi trong lớp. Có lớp cho trẻ đi chân trần trên sàn gỗ hoặc thảm, có lớp yêu cầu dép trong nhà để bé đi vệ sinh, đi rửa tay. Nếu cần, chọn dép quai hậu đế mềm, bé tự xỏ được, khác hẳn màu với đôi đi đường để bé tự nhận ra.
Khăn mặt, cốc, bàn chải. Đây là ba món có nhiều trường lo chung theo bộ, giặt và tiệt trùng tập trung. Khi trường đã lo, gia đình mang thêm chỉ làm tủ lớp chật và cô khó quản. Nếu trường yêu cầu mang, chọn loại có chỗ ghi tên và màu dễ phân biệt.
Túi đựng đồ dự phòng ở tủ lớp. Một số lớp có tủ ngăn riêng cho từng bé. Ba mẹ để ở đó một túi gồm bộ quần áo dự phòng thứ hai và vài đôi tất. Khi cô dùng tới, cô báo để ba mẹ gửi bổ sung.
Đồ dùng học tập. Bút sáp, đất nặn, giấy vẽ, vở tô ở tuổi mẫu giáo thường do lớp mua chung để các bé dùng cùng loại. Ba mẹ chỉ mua khi trường ghi rõ trong danh sách; tự mua bộ riêng thường không được dùng ở lớp.
Lớp mầm, chồi, lá: đồ cần khác nhau ở đâu?
Bé lớp mầm, khoảng 3 đến 4 tuổi, vẫn có thể tè dầm, đổ nước, ngủ trưa lâu và cần cô giúp nhiều khi thay đồ. Vì vậy bộ dự phòng nên nhiều hơn một, quần nên là loại cạp chun bé kéo lên kéo xuống được, giày dép quai dán. Nếu bé chưa hẳn bỏ tã khi đi ngủ, ba mẹ hỏi trường có cho mang tã cho giấc trưa không, và báo cô ngay từ đầu.
Bé lớp chồi, khoảng 4 đến 5 tuổi, đã tự lập hơn: tự đi vệ sinh, tự thay áo, tự cất giày. Lúc này ba mẹ có thể chuyển dần sang giày buộc dây giả, áo cài cúc to để bé tập, nhưng vẫn ưu tiên đồ bé làm được một mình trong giờ ngủ dậy vội vàng. Đây cũng là tuổi bé bắt đầu có ý kiến về màu, về hình, nên rủ bé chọn giữa hai ba món ba mẹ đã lọc sẵn.
Bé lớp lá, khoảng 5 đến 6 tuổi, thường có thêm hoạt động ngoài trời, tham quan, vận động nhiều hơn, đôi khi có giờ làm quen chữ và số. Trường có thể yêu cầu thêm đồng phục thể dục, giày thể thao, hoặc một vài món học tập theo danh sách riêng. Ba mẹ nên chờ danh sách của lớp lá chứ không mua theo tưởng tượng về lớp một: sắm cặp sách, hộp bút lớp một cho bé lá thường là mua sớm cả năm.
Một điểm chung cho cả ba lớp: cỡ quần áo và giày lớn nhanh. Mua đúng cỡ hiện tại hoặc rộng nhẹ, không mua rộng hẳn một cỡ "để mặc được lâu", vì đồ rộng làm bé vấp, tuột quần, không tự mặc được.
Những món trường thường đã có, ba mẹ hỏi trước khi mua
Danh sách trường gửi thường không ghi những thứ trường đã lo, nên ba mẹ dễ mua trùng theo thói quen hoặc theo lời khuyên trên mạng. Những món nên hỏi lại một câu trước khi mua:
- Khăn mặt, khăn lau tay: nhiều trường dùng khăn chung giặt sấy tập trung theo ngày.
- Cốc uống nước: có trường dùng cốc inox của lớp, rửa và tiệt trùng sau mỗi lượt.
- Chăn, gối, nệm: có trường đã trang bị cho từng chỗ nằm.
- Đồ dùng học tập và học liệu: thường mua chung theo lớp, đôi khi thu một khoản đầu năm.
- Bàn chải, kem đánh răng: chỉ cần khi lớp có giờ chải răng sau bữa.
- Đồ chơi: lớp có đồ chơi của lớp; mang đồ chơi riêng dễ gây tranh giành và thất lạc.
- Áo choàng ăn, yếm: phần lớn bé mẫu giáo không còn cần, trừ khi trường yêu cầu.
Hỏi qua nhóm phụ huynh của lớp cũng được, nhưng câu trả lời chắc chắn nhất vẫn là cô chủ nhiệm hoặc văn phòng trường. Cách hỏi gọn: "Trong danh sách này, món nào lớp đã có, món nào gia đình phải mang, và có cần mua theo mẫu chung không?". Một câu hỏi tránh được việc mua một món rồi để trong tủ cả năm.
Sắp đồ cho cả năm trong một buổi tối
Khi danh sách đã rõ, ba mẹ có thể gom việc chuẩn bị vào một buổi, tránh mỗi sáng lại thiếu một món:
- Bày tất cả đồ hiện có của bé ra sàn, lọc ba nhóm: dùng được cho năm học, chật cần thay, không hợp với trường (đồ có dây rút ở cổ, váy dài vướng chân, dép kẹp ngón).
- Đối chiếu với danh sách của trường, ghi ra các món còn thiếu, kèm cỡ đo từ chính đồ đang vừa của bé.
- Mua đợt một chỉ những món cần ngay tuần đầu; để lại đồ theo mùa và đồ thay thế cho đợt sau.
- Ghi tên lên mọi món, kể cả nắp bình và từng chiếc dép, vì đồ trẻ em cùng lớp thường giống nhau.
- Xếp sẵn túi để ở lớp và balo mang hằng ngày, cho bé đeo thử, tự mở, tự lấy bình nước.
- Dán một tờ danh sách nhỏ ở cửa tủ quần áo, đánh dấu những món phải gửi lại lớp sau mỗi lần giặt.
Bước cho bé đeo thử thường bị bỏ qua nhưng lại phát hiện được nhiều nhất: khoá quá cứng, nắp bình bé không vặn nổi, quần quá chật để tự kéo. Sửa những chuyện đó ở nhà dễ hơn nhiều so với để bé lúng túng trước cả lớp.
Những món nên chờ sau tháng đầu mới mua
Tháng đầu năm học là lúc ba mẹ thấy rõ nhất bé thực sự dùng gì. Có bé ngày nào cũng thay đồ vì chơi nước, có bé cả tháng không động tới bộ dự phòng. Có lớp ngủ trên nệm dày nên gối mỏng là đủ, có lớp lạnh vì điều hoà nên cần chăn dày hơn dự kiến. Mua dồn tất cả ngay từ đầu dễ dẫn tới thiếu món thật cần và thừa món tưởng cần.
Những món nên để dành: bộ quần áo dự phòng thứ ba, áo khoác, áo mưa, giày dự phòng, đồ đông ở miền Bắc, đồng phục bộ thứ ba. Sau bốn tuần, ba mẹ hỏi cô hai câu: bé thường cần thay đồ vào lúc nào, và có món nào bé hay để quên hay hay hỏng. Câu trả lời cho biết chính xác nên mua thêm gì.
Với gia đình có ngân sách eo hẹp, chờ cũng là cách tiết kiệm mà không thiếu: nhiều lớp có nhóm phụ huynh trao đổi đồng phục và đồ cũ còn tốt khi bé lớn lên, giữa năm thường có người cần nhường bớt. Món dùng chung trong lớp như chăn gối, đồ vệ sinh thì vẫn nên mua mới hoặc giặt kỹ.
Câu hỏi thường gặp
Bé đi mẫu giáo có cần mang balo mỗi ngày không?
Không bắt buộc ở mọi trường. Nếu lớp có tủ riêng và trường cho để bộ dự phòng tại lớp, nhiều bé chỉ cần một túi nhỏ đựng bình nước, thậm chí không mang gì. Balo có ích khi bé phải mang đồ về giặt hằng ngày hoặc đi xe đưa đón của trường.
Nên chuẩn bị mấy bộ quần áo dự phòng cho bé mẫu giáo?
Thường một bộ trong balo và một bộ để ở tủ lớp là đủ cho bé lớp chồi, lớp lá. Bé lớp mầm hoặc bé mới bỏ tã nên có hai bộ ở lớp. Sau tháng đầu, ba mẹ hỏi cô để điều chỉnh theo số lần thay thật.
Bé lớp lá có cần mua cặp sách và đồ dùng lớp một không?
Chưa cần, trừ khi trường ghi rõ trong danh sách. Lớp lá chủ yếu là hoạt động làm quen, đồ dùng học tập thường mua chung theo lớp. Cặp sách và hộp bút lớp một nên mua vào hè trước khi vào tiểu học, theo danh sách của trường tiểu học.
Nên mua đồ vào năm học trước khai giảng bao lâu?
Đợt chính nên xong trước ngày tựu trường khoảng một đến hai tuần, đủ để ghi tên, giặt đồ mới và cho bé tập dùng. Mua quá sớm từ đầu hè thì cỡ quần áo, giày có thể không còn vừa khi tới tháng chín.
Có nên cho bé mang đồ chơi riêng tới lớp mẫu giáo không?
Phần lớn trường không khuyến khích, vì dễ thất lạc, gây tranh giành, và đồ chơi nhỏ có thể không an toàn với bạn nhỏ tuổi hơn. Một món đồ quen trong vài tuần đầu thường được chấp nhận nếu ba mẹ hỏi cô trước.
Đồ của bé ở lớp hay bị lẫn với bạn thì làm sao?
Ghi tên lên từng món, kể cả nắp bình, từng chiếc dép, mặt trong cổ áo. Chọn màu hoặc hoạ tiết riêng giúp bé tự nhận đồ. Nếu vẫn lẫn, báo cô và kiểm lại tủ lớp vào cuối tuần, đồ thường nằm ở tủ của bạn bên cạnh.